VRIJHEID

“Niet ‘normaal’ maken wat niet normaal is”, wat een rake verwoording van Koning Willem-Alexander in zijn toespraak tijdens de Nationale Dodenherdenking op 4 mei 2020. Precies dat verwoordt waar ik al dagen over nadenk.

1 mei en 4 mei

Afgelopen vrijdag had ik het een en ander opgezocht over 1 mei, de Dag van de Arbeid, waar in 1886 gedemonstreerd werd voor de invoering van een achturige werkdag. In die tijd werkten fabrieksarbeiders 75 uur per week zonder enige vakantie, bij ziekte volgde meestal ontslag. Kinderen vanaf 9 jaar werkten vaak 12 uur per dag en soms ook ’s nachts. Vrouwen verrichtten vaak ongeschoold werk, met werkdagen van soms 16 uur. Laat staan dat er werd gelet op de gezondheid van de arbeiders.

Op 4 mei herdenken we alle burgers en militairen die zijn omgekomen sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, in oorlogssituaties of bij vredesoperaties. Veteranen en slachtoffers die hebben gevochten voor onze vrijheid. In gedachten komen de (Joodse) onderduikers voorbij, die dag en nacht stil moesten zijn en met hele gezinnen in een kamer verbleven.

Stilstaan

En nu zitten wij, in deze Coronatijd, in een situatie waar we anders leven dan normaal. Van een leven waar alles kan, alles mogelijk is en alles snel gaat, naar een leven waar we stilstaan. Stil in de zin dat niet meer alles kan wat we gewend waren, horeca gesloten is en werk niet vanzelfsprekend. Dat we niet zomaar een ander kunnen knuffelen of een weekend met vrienden weg kunnen.

Mijn vrijheid is mijn alles. De belangrijkste waarde die ik heb. Ik vind het heerlijk mijn eigen werktijden te kunnen bepalen. Als ik een weekend weg wil om uit de gezinssituatie met twee kinderen te stappen, zegt mijn vent: ‘ga’. Ik hou ervan om in het donker door de stad te fietsen of in de trein te reizen. Ik praat graag met vreemden. Als ik spontaan zin heb om een vriendin te zien, dan doe ik dat. Ik heb vaak het gevoel ‘de wereld ligt aan mijn voeten’.

Dit lijkt normaal tegenwoordig, maar dit is niet normaal.

Dankbaarheid

Ik hoor nog altijd mijn opa en oma in mijn hoofd klinken. Als ik na maanden niet langs te zijn geweest, op visite kwam, zeiden ze niet ‘wat jammer dat je zo lang niet bent geweest’, maar ‘wat leuk dat je er bent’.

Of dat ene moment dat mijn opa onderaan de trap stond en zei tegen mijn oma die boven was: ‘Greet?’

‘Ja’, zei mijn oma dan.

‘Hou je nog van me?’

‘Ja’, zei ze weer.

‘Oh gelukkig’, zei mijn opa met een glimlach. En ondanks dat ik haar niet zag, wist ik dat mijn oma ook een glimlach van oor tot oor had.

Het was zo een klein moment, van nog geen halve minuut, en toch was het zo groot. Want ik voelde als kleinkind hoe immens dankbaar ze waren met elkaar, en hoe een groot goed dat is.

Mijn opa en oma hebben mij geleerd elke dag dankbaar te zijn met wat ik ‘heb’. Een dak boven mijn hoofd, een warme douche, geld om boodschappen te kunnen doen, een huis in de stad, lieve mensen om me heen, werk waar ik blij van word.

Vrijheid

Kan ik alles wat ik deed twee maanden geleden in deze Coronatijd? Nee. Vind ik dat lastig? Soms. Voel ik me vrij in deze Coronatijd? Ja. Vrijheid zit in mijn hoofd. Vrijheid zit van binnen. Ik ontdek nu andere dingen dan twee maanden geleden. Ik geniet extra van mijn kinderen en ik ben blij dat ik gezond ben. Ik ontdek dat ik het doordeweeks heerlijk vind om niks te doen in de avond. Dat ik best een buitenmens ben. En de inspiratie is alom aanwezig in mij voor mijn bedrijf YES! Geen werk.


En ik besef me ook al te goed dat de situatie voor iedereen anders is en ik me dankbaar mag prijzen.

In die twee minuten stilte, kwamen mijn opa en oma’s in gedachten voorbij. Hoe dankbaar ik ze ben voor hun wijze levenslessen. Want ik leef in een wereld waar, ook nu, het normale niet normaal is.